در 2 كیلومتری شهر جاجرم و در مجاورت جاده جاجرم به سبزوار، شاهد بنای تاریخی مذهبی با ارزشی هستیم كه مانند نگینی در ورودی شرقی شهرستان می درخشد. ابوالحسن علی بن مهزیار معروف به خواجه مهزیار از بزرگان و اصحاب ائمه اطهار(ع) بوده و از سوی امام رضا(ع) مقام نمایندگی و وكالت در نواحی جاجرم را داشته است. گویا در گذشته علاوه بر این بنا، چند بقعه تاریخی دیگر نیز در این محل وجود داشته كه امروزه اثری از آن ها بر جای نمانده است. روی بنا در ضلع شمالی، دارای پلانی مربع شكل و فقط شامل یك اتاق با ارتفاع ۵/۴ متر است كه با معماری خاص خود در بالای سقف با اضافه شدن 4 طاق نمای تزئینی به 8 ضلعی تبدیل و گنبد بنا بر روی آن استوار شده است. با توجه به گچبری، رنگ آجرها و هم چنین شكل گنبد، ساخت اولیه این بنا مربوط به قرن هفتم تا دوره تیموری است. جهانگردی اروپایی (چارلز ادواردییت) در سفرنامه خراسان و سیستان خود، گویا آخرین فردی بوده كه كاشی كاری های بنا را دیده است. وی در توصیف آن ها می نویسد: ... در این بنا نوشته ای كه نام این شخص در آن ذكر شده باشد پیدا نكردیم و تنها نكته جالب برای ما این بود كه این قبر تا ارتفاع 2 متر و 10 سانتی متر از كاشی های آبی رنگی كه آیات قرآن با خط درشت بر روی آن ها نقش داشت، پوشیده شده بود. این كاشی ها 45 تا 60 سانتی متر عرض داشتند و خیلی خوب ساخته شده بودند و بر روی این كاشی ها نتوانستیم تاریخی پیدا كنیم.شایان ذكر است سهام الدوله یارمحمدخان شادلو (ایلخان بجنورد 1322-1254 ه.ق) به هنگام ساخت مقبره اش در بش قارداش، این كاشی ها را از محل مقبره (خواجه مهزیار) خارج و در داخل مقبره خود نصب كرد. در سال 1316 ه.ش رئیس معارف بجنورد كاشی ها را به اداره معارف و اوقاف خراسان تحویل داد و در حال حاضر در گنجینه هنرهای اسلامی تهران با شماره ثبت 3278 نگهداری می شوند. كاشی ها رنگ فیروزه ای تیره و خطوط ثلث با رنگ مشكی دارند که این خطوط، شامل آیات شریفه آیةالكرسی است.بنای خواجه مهزیار در سال 1357 مرمت شد و در سال 1371 نمای بیرونی آن با استفاده از آجر سفال بازسازی شده است، هم چنین گنبد بنا در سال 1378 عایق كاری و فضای داخلی آن در سال 1379 گچ اندود شده است.در ضلع جنوبی بنا نیز مقبره شهدا و اموات شهر جاجرم قرار دارد. بنای كنونی صرف نظر از جایگاهی كه در اعتقاد و باورهای دینی اهالی دارد به سبب تعمیرات غیر اصولی كه در آن انجام شده، جاذبه های اصیل و سنتی خود را از دست داده است.اهالی جاجرم كه حدود 20 سال پیش برای تعمیر بنای آرامگاه خواجه مهزیار نبش قبر كرده بودند، جنازه وی را سالم دیدند و از آن روز اعتقاد كامل و بیشتری پیدا كرده اند و نذورات فراوانی دارند.و در حال حاضر این بقعه با شماره ثبت 16583 در فهرست آثار ملی ثبت شده است و ان شاء ا... امیدواریم با همت اداره كل اوقاف و امور خیریه خراسان شمالی و نمایندگی آن در شهرستان شاهد تحولات عمرانی و اختصاص تجهیزات رفاهی ویژه برای جهت زائران و مجاوران عزیز باشیم.
موضوعات مرتبط: اماکن مذهبی جاجرم
موضوعات مرتبط: اماکن مذهبی جاجرم
تاريخ : دوشنبه چهارم آذر ۱۳۸۷ | 14:56 | نویسنده : محسن |
لطفا از دیگر مطالب نیز دیدن فرمایید