جاجرم به دليل واقع شدن در حاشيه كوير مركزي و نيز اتصال به كوه، از تنوع آب و هوايي خاص برخودار است.
يخچال طبيعي "مور سنخواست"، مسجد جامع روستاي ايور، غار آرمادلو، غار گنج كوه شوقان، سردابهاي دشت، كوه بهار جاجرم، دره سرسبز دربند و منطقه حفاظت شده مياندشت و سرچشمه شوقان از جاذبههاي مهم طبيعي و گردشگري اين شهرستان است.
باغمزار گرمه، آرامگاه عليبن مهزيار، مجموعه حمام جاجرم، بناي شاهنشين بنيهاشم و نارين قلعه، پل ابريشم، سنگ نگاره جربت، قلعه جعفر آباد و بقعه امازاده زينالعابدين سنخواست بخش ديگر از ديگر جاذبههاي گردشگري و تاريخي اين شهرستان است.
از شاخصههاي ديگر اين شهرستان قدمت آن است كه با بررسيهاي باستان شناسي به عنوان يكي از مراكز شاخص حكومتي ايران زمين در طول ادوار گذشته معرفي شده است.
تپههاي با ارزش باستاني و قدمت ۱۲هزار ساله همچون قم تپه، تپه پهلوان و تپه حيدران از جمله از تپههاي قديمي است.
بناي شگفتانگيز قلعه "جلالالدين" بين گرمه و جاجرم كه به قولي متعلق به دوره سلجوقي و به قولي ديگر متعلق به دوره اسماعيلي است از ديگر جاذبههاي تاريخي و فرهنگي خراسان شمالي است.
"بناي شاهيننشين بنيهاشم" در روستاي خراشا در بخش سنخواست واقع است كه در عهد قاجار به دليل استقرار ميهمانان و رجال دولتي به اين نام شهرت يافته است.
"آرامگاه عليبن مهزيار" ديگر بناي معروف منطقه در حد فاصل جاده جاجرم به سبزوار واقع است كه وي عالم قرن هشتم هجري و از ياران و نزديكان خاص ائمه اطهار بوده و آرامگاه وي متعلق به دوره ايلخانان است.
"مجموعه حمام جاجرم" در داخل شهر جاجرم كه متعلق به دوره ايخاني است كه از دو بخش اندروني و بيروني تشكيل شده و قسمت اندروني آن شامل رختكن، گرمخانه، خزينه و آب انبار و قسمت بيروني آن شامل گلخن و مخزن آبگرم است.
سقف گرمخانه نيز گنبدي شكل است كه ارتفاع آن حدود پنج متر و ساختمان اين حمام از آجر و گچ است و تنها حمام شهر بوده كه تا چند سال پيش مورد استفاده قرار ميگرفته است.
"مسجد جامع" جاجرم بناي مذهبي و بينظير در داخل شهر و در فاصله ۲۰۰ متري جنوب شرقي قلعه قديم جاجرم است كه به روايت اهل تاريخ قدمت آن به اوايل اسلام و به روايتي ۵۷۷هجري قمري بر ميگردد.
اين مسجد داراي يك ورودي يك ايواني و شبستاني است كه در ضلع غربي قرار دارد و مصالح اين مسجد از خشت، گل و آجر است و تنها مسجد تاريخي با ارزش و با قدمت طولاني در سطح استان است كه در تمام طول سال و تمامي مراسمها از آن استفاده ميشود.
رباط "قلي" يا كاروانسراي قلي، سراي معتبر است كه يكجا از سنگ خارا و گچ ساخته شده و پلان رباط به صورت مستطيل و داراي شش برح و در صحن رباط نيز سه ايوان وجود دارد و در ديوار جنوبي ايوان فرورفتگي بصورت محراب است كه داراي تزيينات گچ بري است.
مهمترين شغل سنتي و با قدمت طولاني در اين شهرستان كلاه بافي است كه از "كرك بز" و در شكلها و رنگهاي مختلف در بازار عرضه ميشود كه در داخل و خارج از كشور طرفداران زيادي دارد.
ساير صنايع دستي اين شهرستان شامل شالبافي، گليم بافي، جاجيم بافي، خورجين، جوراب، كيسه بافي، عرق چين، نمد مالي، سفالگري و پلاس است.
از سوغات مهم اين شهرستان ميتوان به سمنوي درق، آلو بخارا و ماست چكيده سنخواست، كلاه كركي جاجرم، جوراب و دستگش پشمي جاجرمي اشاره كرد.
موضوعات مرتبط: اطلاعات گردشگری جاجرم
